رای به سایت :
227
محبوب
سازمان بسیج کارگری
سه شنبه 29 آبان 1397 -
شاخص‌های دولت انقلابی کارآمد
شاخص‌های دولت انقلابی کارآمد

دولت کارآمد دولتی است که بتواند در اولین گام، فساد را از وجود و بدنه خود ریشه کن کنند. این امر خطیر با تقویت قانون‌گرایی، شایسته سالاری و تقویت بازرسی و نظارت بر عملکردها ممکن خواهد شد. در گام بعدی دولت باید تلاش کند تا از...
calendar
تاریخ : 1397/06/06 - 12:17
1
محبوب  
رای به خبر :

به گزارش قسم از سازمان بسیج کارگری ،

از سال‌ها پیش رهبر معظم انقلاب اسلامی مراحل مختلف فرآیند تحقق اهداف نهضت اسلامی ملت ایران را ترسیم نموده‌اند. این فرآیند دارای پنج مرحله می‌باشد که گام به گام آن عبارتند از: ایجاد انقلاب اسلامی، تأسیس نظام اسلامی، ایجاد دولت اسلامی، ایجاد کشور اسلامی و ایجاد دنیای اسلام. تاکنون مراحل اول و دوم شکل گرفته و اکنون در مرحله تشکیل دولت اسلامی هستیم. تحقق این فرآیند همان جهت‌گیری کلانی است که باید به مطالبه عمومی ملت از دولتمردان تبدیل گردد تا در صورت تحقق آن شاهد توسعه و آبادانی کشور باشیم.

فرا رسیدن هفته دولت از یکسو فرصتی است برای بررسی عملکرد و کارنامه دولت و از دیگر سو فرصتی برای بازخوانی شاخص‌های دولت اسلامی و مطالبه آن از دولت مستقر است تا دولت‌مردان جهت‌گیری کلان خود را در حین فعالیت‌های روزمره به فراموشی نسپرده و شاخص و مسیر حرکت خود را گم نکند. دولت دوازدهم که امسال دومین سال حیات خود را آغاز می‌کند، بدون شک نیازمند توجه همهجانبه به شاخصه‌های دولت اسلامی است تا با داشتن «نقشه راه» با سرعت و شتاب بیشتری به سمت اهداف تعیین شده حرکت نماید.

 

دولت اسلامی؛ دولت کارآمد

کارآمدی را می‌توان مهمترین شاخص دولت اسلامی دانست. سنجش کارآمدی به دان معنا که دولت برای تحقق اهدافی طرحریزی شده است و فلسفه وجودی آن دستیابی به آن اهداف است، لذا دولتی دولت اسلامی و انقلابی است که هر چه بیشتر توانسته باشد اهداف مدنظر را محقق ساخته و به عبارتی دیگر کارآمدی خود را در عمل به اثبات رساند. وگرنه ناکارآمدی دولت را در سراشیبی بحران مشروعیت قرار داده و حاصل آن اعتبارزدایی از دولت خواهد بود. رهبر معظم انقلاب اسلامی معتقدند : «آنچه که برای مردم در این انتخابات و همه‏ی گزینش‌های ملی و انتخابات‌ها مهم است، این است که سطح کارآمدی نظام روز به روز ارتقا پیدا کند؛ این اساس مسئله است. اگر مردم دنبال رئیس‏جمهور یا دنبال نماینده‏ی مجلس می‏گردند یا دنبال دیگر کسانی هستند که می‏خواهند آن‏ها را با انتخاب تعیین کنند، در پی آن هستند که انسانهای کارآمدی را بر اریکه‏ی مسئولیت بنشانند تا آن‏ها بتوانند سطح کارآمدی نظام را افزایش بدهند و مشکلات مادی و معنوی مردم را حل کنند؛ این خواست مردم است.»(24/8/83)

مؤلفه کارآمدی به اندازه‌ای با اهمیت است که رهبر معظم انقلاب اسلامی در زمینه نسبت بین کارآمدی و مشروعیت چنین می‌فرمایند: «مشروعیت همه‏ ما بسته به انجام وظیفه و کارآیی در انجام وظیفه است. بنده روی این اصرار و تکیه دارم که بر روی کارآیی‏ها و کارآمدی مسئولان، طبق همان ضوابطی که قوانین ما متّخذ از شرع و قانون اساسی است، بایست تکیه شود. هر جا کارآمدی نباشد، مشروعیت از بین خواهد رفت. اینکه ما در قانون اساسی برای رهبر، رئیس‏جمهور، نماینده مجلس و برای وزیر، شرایطی قائل شده‏ایم و با این شرایط گفته‏ایم این وظیفه را می‏تواند انجام بدهد، این شرایط، ملاک مشروعیتِ برعهده گرفتن این وظایف و اختیارات و قدرتی است که قانون و ملت به ما عطا می‏کند؛ یعنی این حکم ولایت، با همه شعب و شاخه‏هایی که از آن منشعب است، رفته روی این عناوین، نه روی اشخاص. تا وقتی که این عناوین، محفوظ و موجودند، این مشروعیت وجود دارد. وقتی این عناوین زایل شدند، چه از شخص رهبری و چه از بقیه‏ مسئولان در بخش‌های مختلف، آن مشروعیت هم زایل خواهد شد. ما باید به دنبال کارآمدی باشیم. باید هر یک از کسانی که متصدی این مسئولیت‌ها، از صدر تا ساقه هستند، بتوانند آنچه را که برعهده آنهاست، به‏قدر معقول انجام دهند. انتظار معجزه و کار خارق‏العاده نداریم و نباید داشته باشیم؛ اما بایست انتظارِ تلاش موفق را که در آن نشانه‏های توفیق هم مشاهده شود، داشته باشیم.»(31/6/83)

کارآمدی مفهومی اضافی است و با در نظر گرفتن مقاصد و اهداف، سنجیده شده و معنا خواهد یافت. کارآمدی به این معنا است که چه مقدار از اهدافی که برای دولت تعریف کرده‌ایم تحقق پیدا کرده است و دولت با چه هزینه‌هایی و طی چه فرآیندی به اهداف رسیده یا نرسیده است. در نتیجه شاخص اصلی در بررسی مفهوم کارآمدی برشمردن اهداف دولت است. در نظام های سکولار این اهداف تنها به تحقق اهداف مادی خلاصه می شود، اما در نظام اسلامی، علاوه بر اهداف مادی، تحقق اهداف معنوی و ارزش‌های اسلامی نیز از جمله وظایفی است که در دستورکار دولت ها قرار دارد. در نتیجه در نظام جمهوری اسلامی «کارآمدی هم باید در جهت تحقق خواستها و اهداف اسلامی باشد؛ در جهت پیاده شدن و عینی شدن ارزشها در جامعه باشد.» (6/8/83)

 

شاخص‌های دولت کارآمد

با مشخص شدن اهمیت کارآمدی دولت می‌توان بحثی را پیرامون شاخص های کارآمدی دولت اسلامی مطرح نمود. رهبر معظم انقلاب اسلامی در طول سالیان متمادی تلاش نموده تا ویژگی‌های دولت کارآمد در طراز انقلاب اسلامی را تبیین نماید تا سند انتظار و نقشه راهی برای دولت‌های مختلف جمهوری اسلامی باشد.

دولتی که دارای شاخص‌های زیر است:

 

1‌ـ دولت انقلابی و عزتمند

از نگاه رهبری دولت کارآمد، دولتی انقلابی است که مبتنی بر روحیه انقلابی امور را در اختیار گرفته و کار را به پیش خواهد برد. باید یادآوری نمود که مهم‌ترین مجموعه مؤثر در تولید و بازتولید گفتمان انقلاب اسلامی و انقلابی‌گری، دولت است. دولت با توجه به آنکه از بیشترین قدرت در سطح جامعه برخوردار است، بیش از هر مجموعه دیگر رسالت فراگیرسازی گفتمان انقلابی‌گری را بر عهده دارد و باید تلاش کند شعارهای انقلاب و ارزش‌های آن را در افکار عمومی پمپاژ نماید. البته، لازمه آن، این است که بین گفتمان دولت و گفتمان انقلاب اسلامی تطبیق وجود داشته باشد. در این صورت است که دولت خواهد توانست خود را منادی گفتمان انقلاب معرفی کند.

رهبر معظم انقلاب اسلامی که نسبت به تضعیف روحیه انقلابی در دولت یازدهم نگرانی‌هایی داشتند، در دیدار با رئیس‌جمهور و هیئت وزیران چنین تأکید می‌دارند: «به نظر من کاری که علی‌العجاله باید کرد این است که در اتّخاذ مواضع انقلابی، باید صراحت داشت؛ یعنی رودربایستی نکنیم. مواضع انقلابی را، مبانی امام بزرگوار را صریح بیان کنیم، خجالت نکشیم، رودربایستی نکنیم، ترس نداشته باشیم. »(5/6/94)

معظم‌له از برخی دولت‌های گذشته چنین انتقاد کرده‌اند: «یک دوره‌‌ای بر ما گذشت که اسم انقلاب و انقلابی‌گری و اینها به انزوا افتاده بود؛ سعی می‌کردند به عنوان یک ارزش منفی یا ضد ارزش، از این چیزها یاد کنند؛ مقاله می‌نوشتند، حرف می‌زدند، گفته می‌شد.» (2/6/91)

دولت انقلابی به دشمن اعتماد ندارد و حاضر نیست در برابر دشمن کوتاه بیاید و منافع ملی را قربانی مصالح زودگذر کند. دولت انقلابی دولتی شجاع است که ترسی از تهدیدات دشمن نداشته و در برابر گزافه‌گویی‌های دشمن منفعل نمی‌شود و برای تطمیع و برخورداری مادی حاضر به معامله با دشمن و دست کشیدن از آرمان‌های انقلاب و مردم نمی‌شود. به فرموده حکیم انقلاب اسلامی؛ «روحیه و آرمان انقلابی، بدین معنی است که میل به زندگی راحت و مرفه، جامعه و مسئولان را به سازشکاری و تسلیم در برابر زورگویی قدرت‌های جهانی و غفلت از توطئه استکبار و بی‏اعتنایی به پیام جهانی انقلاب نکشاند. آن روزی که خدای نخواسته جمهوری اسلامی، رفاه و آبادی را هدف عمده خویش قرار داده و در این راه حاضر به چشم‏پوشی از آرمان‌های‏ انقلابی‏ و جهانی و فراموشی از پیام جهانی انقلاب شود، روز انحطاط و زوال همه امیدها خواهد بود.»(23/4/68)

به واقع دولت انقلابی، دولتی عزتمند است که خواهد توانست منافع ملت را در سطح نظام بین‌الملل حفظ کند و گرنه انفعال و وادادگی بالاخص در برابر قدرت‌های زیاده خواه جهانی، چیزی جز ناکارآمدی و خسران و بر باد دادن ثروت ملی به همراه نخواهد داشت.

 

2ـ دولت جهادی

الگوی مدیریت در دولت اسلامی مدیریت جهادی است. مدیریت جهادی به مثابه آن نوع مدیریتی که در شرایط کمبود و وجود موانع متعدد، با احساس تکلیف، تعهد انقلابی و رسالت، بتواند کارآمدی خود را در اداره جامعه ثابت کند و در حل معضلات جامعه توفیق داشته باشد. این الگو از جمله سازوکار‌ها و مؤلفه‌هایی است که دولت جمهوری اسلامی با تجهیز به آن می‌تواند حلّال مشکلات کشور باشد. دولت دوازدهم که اینک در مواجهه با جنگ تمام عیار اقتصادی دشمن قرار دارد، بیش از گذشته به پذیرش گفتمان الگوی مدیریت جهادی نیازمند است. اما متاسفانه نشانه ها از دوری دولت از این گفتمان حکایت دارد که باید در این عرصه تجدیدنظرهای جدی نماید.

مدیریت جهادی یعنی؛ علم و هنر رهبری و کنترل فعالیت‌های دسته‌جمعی، مبتنی بر مبارزه در تمامی عرصه‌های علمی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و... برای نیل به اهداف راهبردی و کلان یک سیستم و رفع موانعی که بر سر رسیدن به آن وجود دارد.

مدیریت جهادی مؤلفه‌هایی دارد که اگر در مدیریتی متعین و جاری و ساری باشد می‌توان آن را جهادی نامید:

1ـ خدمت با نیت الهی: در مدیریت جهادی خدمت‌رسانی به مردمی نه برای کسب مال و مقام دنیوی، بلکه در جهت قرب الهی و رضایت پروردگار انجام می‌شود و مدیر جهادی در قبال خدمتی که به مردم ارائه می‌دهد هیچ‌گونه چشمداشت مادی و دنیوی ندارد و هدف خود را رضایت پروردگار خویش می‌داند.

2ـ تخصص، علم و درایت: تخصص می‌تواند سبب افزایش بهره‌وری شود و توجه به علم زمینه را برای به‌روزرسانی خدمات و فعالیت‌ها آماده می‌کند و هر دوی اینها میسر نمی‌شود، مگر در سایه درایت و کاردانی.

3ـ تداوم و استقامت در کار: مدیر جهادی به راحتی در برابر مشکلات دست‌ها را به نشانه تسلیم بالا نمی‌برد؛ بلکه از ناکامی‌ها و شکست‌ها پلی برای پیروزی می‌سازد و چون که به درستی هدف و نیت خود ایمان دارد به حرکت خود ادامه می‌دهد تا به سر منزل مقصود برسد.

4ـ شوق خدمت و روحیه خدمتگزاری بی‌منت: در مدیریت جهادی اصل بر خدمت‌رسانی به مردم و رفع مشکلات آنان است و مدیر جهادی در این راه از هیچ‌گونه اقدامی فروگذار نمی‌کند و چون نیت او الهی و برای رضایت پروردگار است، فعالیت خود را بدون هیچ‌گونه منتی انجام می‌دهد و در مقابل آن از مردم انتظاری ندارد.

5ـ انعطاف‌پذیری و سرعت عمل: در مدیریت جهادی سرعت عمل و رفع نواقص و کمبودها یکی از مؤلفه‌های مهم و حیاتی خدمت‌رسانی محسوب می‌شود؛ زیرا ایجاد وقفه در فعالیت‌ها و کار امروز را به فردا انداختن نتیجه‌ای جز نارضایتی مردم به همراه نخواهد داشت.

6ـ اعتمادبه‌نفس و خودباوری: یک مدیر جهادی در درجه اول باید اعتمادبه‌نفس و خودباوری داشته باشد؛ زیرا در غیر این صورت نمی‌تواند برنامه‌های خود را پیش ببرد و تحت‌تأثیر فشارهای گروهی و جناحی از اهداف و برنامه‌های خود دور می‌شود.

7ـ جوانگرایی و اعتماد به نسل جوان در مدیریت: در مدیریت جهادی در کنار مدیران و چهره‌های باتجربه و کارآزموده سعی می‌شود که از جوانان نیز استفاده شود تا در آینده در صورت کنار رفتن مدیران باتجربه، جامعه از نیروهای شایسته و کاردان تهی نشود و نیروهای جوان بتوانند جای آنها را پر کنند.

8ـ ابتکار عمل و خلاقیت: خلاقیت و نوآوری داشتن در فعالیت‌ها و پرهیز از تکرار و الگوبرداری از برنامه‌ها و راهکارهای دیگران یکی از مؤلفه‌های موفقیت در این نوع مدیریت محسوب می‌شود و مدیر جهادی باید شخصی خلاق و هوشمند باشد و در راه رسیدن به اهداف خود از روش‌های خلاقانه بهره بگیرد.

9ـ کارگروهی و مشارکت اجتماعی: در مدیریت جهادی سعی می‌شود که از تکروی و حرکت‌های انفرادی پرهیز شود و در مقابل بر کارگروهی و مشترک بسیار تأکید می‌شود.

10ـ پرهیز از فساد و مراقبت از انحراف: در مدیریت جهادی پاکدستی مدیران و مسئولان یک اصل مهم و حیاتی است و عامل تداوم و بقای این نوع مدیریت محسوب می‌شود.

11ـ توجه به کیفیت و قانونمندی: رعایت قانون و خارج نشدن از مرزها و خط قرمزهای قانونی باید سرلوحه فعالیت‌های یک مدیر جهادی باشد و نباید رعایت و احترام به قانون را از یاد ببرد.

توجه به این نکته نیز مهم است که مدیریت جهادی موضوع جدیدی نیست که در کارآمد بودن آن تردیدی وجود داشته باشد. به عبارت دیگر؛ مدیریت جهادی در برهه‌های حساس مانند هشت سال دفاع مقدس نشان داده است که توانمند است و چنانچه در شرایط کنونی نیز به الزامات آن توجه شود می‌تواند همچون گذشته توانمندی خود را به اثبات برساند. بی‌شک مدیریت در دولت اسلامی مدیریتی با الگوی دولت جهادی است و دولتی را می‌توان کارآمد خواند که مدیران آن به مدیریت جهادی اعتقاد داشته و آن را الگوی کار خود قرار داده باشند.

 

3ـ دولت پرکار و پرنشاط

رابطه مستقیمی بین کارآمدی و پرکاری وجود دارد. بی‌شک نتیجه پرکاری و تلاش مضاعف دول و دولتمردان رفع مشکلات کشور و حرکت در مسیر آبادانی خواهد بود که در یک کلام در کارآمدسازی دولت قابل تأکید است. اما نکته اساسی در این میان آن است که منشأ پرکاری را باید در وجود روحیه جهادی و انقلابی‌گری جست‌وجو کرد. دولتی که در این روحیه ضعف دارد و اعضای آن را افرادی تشکیل می‌دهند که از روحیه انقلابی فاصله دارند، نمی‌تواند دولتی پر کار و پر نشاط را رونمایی کند و محافظه‌کاری و کم‌کاری بر آن غلبه خواهد کرد.

این روزها آنقدر مسایل و مشکلات لاینحل پیش روی دولتمردان وجود دارد که اگر با همه توان و پرنشاط هم به میدان آیند، معلوم نیست که بتوان بر همه آنها فائق آمد! چه رسد به آنکه بخشی از وقت دولتمردان به فعالیت‌هایی غیر از وظایف ذاتی شان اختصاص یابد!

 

4ـ دولت تحول‌آفرین

تحرک و ایجاد تحول در حوزه کاری و در حدود و چارچوب اختیارات و جلوگیری از تکرار و روزمرگی و غلبه بر وضعیت‌های متصلب‌شده‌ای که خود مانع کارآمدی و کیفیت‌بخشی به کار است، یکی دیگر از شاخصه‌های دولت کارآمد است. دولت کارآمد، دولتی تحول‌خواه و تحول‌آفرین است و بین دولت موجود و دولت مطلوب فاصله می‌بیند و از آنجا که برای تغییر و ارتقاء به میدان آمده است، تلاش می‌کند با تدبیر و پرهیز از شتاب‌زدگی تحولات را پیگیری کند و نگذارد که روحیه محافظه‌کاری بر تکرار روندهای اشتباه و ناکارآمد گذشته اصرار ورزد. بر همین مبنا رهبر معظم انقلاب اسلامی، «جرئت در ایجاد تحول» را از حالت روحی مثبت دولتمردان دانسته و تأکید دارند: «نفس اینکه انسان حالت دلیری در مقابل مشکلات داشته باشد و تصمیم بگیرد که برای رفع مشکلات اقدام بکند، چیز باارزشی است.»(2/6/89)

 

5ـ دولت شایسته‌سالار

شایسته سالاری، کلیدواژه راهبردی کارآمدی است. بدون شک دولتی کارآمد است که امور اداره خود را در اختیار شایستگانی گذاشته باشد که از تعهد و تخصص لازم برای پست و سمت محوله برخوردار باشند. جایگزینی ویژه‌خواران به جایه شایستگاه سرانجامی جز ناکارآمدی دولت نخواهد داشت.

در این میان بده و بستان های جناحی و گزینش مدیران و مسئولان دولتی مبتنی بر توصیه های سیاسی بزرگترین افتی است که دولت را با بحران کارآمدی مواجه خواهد ساخت. این مهم بالاخص در زمانی که کشور در شرایط حساس جنگ تمام عیار اقتصادی با دشمن قرار دارد، بیش از پیش خودنمایی می‌کند. غلبه ملاحظات سیاسی – جناحی بر شایسته سالاری، دولت را در بکارگیری بخشی از توان و استعداد نیروی انسانی کشور محروم می‌کند، تنها بدان دلیل که فلان فرد صاحب صلاحیت در اردوگاه حزبی ما قرار ندارد! دولت دوازدهم نیز برای آنکه در مسیر کارآمدی قرار بگیرد، نیازمند آن است که در فضای ایجاد شده برای ترمیم کابینه، به شایسته سالاری بیش از هر ملاحظه دیگر بها دهد.

شایسته سالاری، تخصص گرایی را نیز به همراه دارد و حاصل آن ارتقاء علمی برنامه ریزی دولت خواهد بود که رابطه مستقیمی با کارآمدی دارد.

 

6ـ دولت مردمی و خدمتگزار

مردمی بودن دولت‌ها در زمانه ما یکی از شاخصه‌های مهم مطلوبیت نظام‌های سیاسی است. مهم‌ترین شاخصه مردمی بودن در گام اول به قدرت رسیدن از طریق فرآیند مردم‌سالار و انتخاباتی با مشارکت حداکثری است که تمامی دولت‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی از چنین فرآیندی به قدرت رسیده‌اند؛ به این معنا که با کسب اکثریت آرا از پشتوانه مردمی و مقبولیت حداکثری برخوردار بوده‌اند.

سطح بالاتری از مردمی بودن دولت، چگونگی تعامل با مردم پس از به قدرت رسیدن است. مشورت با مردم، بها دادن به آراء و نظرات ایشان در تصمیم‌گیری‌ها و بهره‏برداری از فکر و عمل مردم در اعتلای کشور، نماد دیگری از جلوه‌های مردمی بودن دولت کارآمد است؛ به این معنا که مردم در عرصه‌های ساختن کشور بازیگر اصلی محسوب شده و علم و توان و استعداد آنهاست که قرار است نظام اسلامی را شکل دهد. نظام سیاسی که مبتنی بر استقلال فرهنگی، سیاسی و اقتصادی شکل گرفته باشد و هرگونه استیلا و وابستگی به بیگانگان را نفی کند، بی‌شک با روی کردن به مردم تلاش خواهد کرد برای حل معضلات و مشکلات به استعدادهای درونی خویش بنگرد و چنین است که مردم در امور محوریت خواهند یافت. این نگاه خواهد توانست همه توان مادی و معنوی کشور را در خدمت دولت قرار داده و با این توان ارزشمند، راه خدمت‌رسانی به کل ملت و توسعه و پیشرفت کشور حاصل آید.

اولویت دادن به مطالبات مردم و تلاش حداکثری برای رفع مشکلات توده‌های جامعه به ویژه طبقات محروم و مستضعف، جلوه دیگری از دولت کارآمد انقلابی است. طبیعی است دولتی که ارتباط تنگاتنگی با مردم ندارد از شناخت این نیازهای واقعی جامعه ناتوان است و در تشخیص اولویت‌ها دچار اشتباه محاسباتی خواهد شد و حاصل آن افزایش نارضایتی و واگرایی مردم و دولت و فاصله گرفتن از معیار مردمی بودن و در نهایت بحران ناکارآمدی است. در کنار این خطای محاسباتی، گاه دولت‌‌ها با ترجیح منافع طبقات خاص بر اکثریت مردم (که این برآمده از ماهیت غیر مردمی و روحیه الیگارشیک دولتمردان است) در چینش اولویت‌ها به گونه‌ای عمل می‌کنند که روز به روز از توده‌های جامعه دور شده و از مقبولیت آنان کاسته می‌شود. اما دولت کارآمد دولتی است که در معرض این تهدیدات قرار ندارد و اساس کار خود را خدمت به مردم قرار داده و در تلاش است با سرعت‌بخشی به خدمت‌رسانی گره از مشکلات مردم بر دارد.

 

7ـ دولت قانون‌گرا

قانون به عنوان ساختار بنیادین جامعه و حاکمیت و میثاقی که همه بازیگران آن را به رسمیت شمرده‌اند، نقشی کلیدی در ایجاد سامان سیاسی در جامعه برعهده دارد. در این میان دولت خود تأثیرگذارترین نقش را در اعتبار قانون خواهد داشت. حال اگر قوه مجریه در مقام قانون‌گریزی برآید، دیگر نظام اسلامی دچار چالش‌هایی خواهد شد.

قانون یکی از مهمترین تضمین کنندگان کارآمدی است، چرا که دولت کارآمدی از درون ساختار و نظام سیاسی بیرون می‌آید که همه اهداف و کارویژه های نهادهای خود را قانونی کرده است. لذا دولت راه موفقیت و دستیابی به اهداف و مقاصد خود را از طریق قوانین مدون دنبال می‌کند. عدم پایبندی دولت به مثابه مهمترین بازیگران صحنه اجتماع به قانون، موجب ترغیب جامعه به آشفتگی و ناامن سازی اجتماعی خواهد شد که همین امر خود عامل مهمی در ناکارآمدساز دولت خواهد بود.

قانونگریزی همچنین موجب واگرایی بین قوای سه گانه و تشدید اختلافات خواهد شد که این کمرنگ شدن تعاملات و همگرایی‌ها تاثیر مستقیمی در کارآمدی دولت خواهد داشت.

رهبر معظم انقلاب در نقد عملکرد دولت نهم، پایبند نبودن به قانون در برخی موارد را یکی از ضعف‌های دولت دانستند و فرمودند: «یکی مسئله رعایت قوانین است. قانون را اهمیت بدهید. قانون ـ وقتی که با سازوکار قانون اساسی پیش رفت ـ حتمیت و جزمیت پیدا می‌کند. ممکن است همان مجلس یا دولت یا دیگران مقدماتی فراهم کنند که آن قانون عوض بشود‌ـ با طرح‌هایی که در مجلس می‌آید، با لوایحی که دولت می‌دهد، با تصمیم‌سازی‌هایی که در بخش‌های مختلف انجام می‌گیرد‌ـ عیبی ندارد؛ اگر قانون نقص دارد، ضعف دارد و غلط است، عوض بشود؛ اما تا مادامی که قانون، قانون است، حتماً بایستی به آن عمل بشود و به آن اهمیت داده بشود. من این را تأکید می‌کنم. در بخش‌های مختلف همین‌جور است. ممکن است یک چیزی را شما معتقد باشید که روال قانونی‌اش درست طی نشده، یا متصدی این کار قوه مجریه نیست؛ وقتی که قانون مجلس‌ـ با همان سازوکار قانون اساسی‌ـ به دولت ابلاغ شد، قوه مجریه باید آن را قانون بداند. حالا اگر چنانچه ضعف یا چیز دیگری وجود دارد، عواملِ دیگری وجود دارد که اگر قانون مشکلاتی دارد، بایستی آن را از بین ببرند؛ چه در خود مجلس، چه در شورای نگهبان و از این قبیل. به قانون اهمیت بدهید.»(2/6/89)

 

8. دولت فسادستیز

فساد را می‌توان مهمترین مانع کارآمدی یک سیستم دانست که بدون رفع و مهار آن سخن گفتن از کارآمدی بی‌معنا است. علی رغم آنکه در اذهان اینگونه شکل گرفته که دستگاه قضایی در صف اول مبارزه با فساد باید قرار داشت باشد، باید گفت که این دولت است که باید پیشگام مبارزه با فساد باشد. مهمترین بستر برای ایجاد و رشد فساد، محیط‌هایی است که متولی آن دولت است! بیشترین گردش مالی کشور در دستگاه‌های دولتی صورت می‌گیرد و همین امر چشم طمع مفسدین را به خود جلب می‌کند. در کنار فرصت‌های مالی، فرصتهای موقعیتی و فرصتهای اطلاعاتی است که رانت‌خواران و مفسدین به شدت در فکر به خدمت گرفتن آن هستند و بخش عمده‌ای از فسادهای اقتصادی و اجتماعی حاصل سوء استفاده از همین فضای رانتی است.

دولت کارآمد دولتی است که بتواند در اولین گام، فساد را از وجود و بدنه خود ریشه کن کنند. این امر خطیر با تقویت قانون‌گرایی، شایسته سالاری و تقویت بازرسی و نظارت بر عملکردها ممکن خواهد شد. در گام بعدی دولت باید تلاش کند تا از رشد فساد در سطح جامعه جلوگیری کند و با غلبه بر فساد، بسترهای کارآمدسازی خود را فراهم آورد.

 

9ـ دولت چابک

بوروکراسی فربه شده و تنبل، عامل دیگری برای ناکارآمدسازی دولت به حساب می‌آید. دولتی که از بوروکراسی عریض و طویل رنج می‌برد و بخش عمدهای از درآمدهای خود را خرج هزینههای آن می‌کند، نخواهد توانست سخن از کارآمدی به میان آورد. این چالاکی بالاخص در زمانی که دولت در جنگی تمام عیار اقتصادی به مقابله با دشمن برخاسته است، بیش از دیگر زمان‌ها اهمیت می یابد. توصیه رهبری بر شکل گیری برخی قرارگاه‌ها در دولت از جمله قرارگاه اقتصاد مقاومتی و ... با همین هدف چابک سازی دولت که حاصل آن کارآمدی است ارائه گردیده است.

 


انتهای پیام /
کدخبرنگار: 4048


tags
   سایر محتوا قسم        عکس قسم        سایر محتوا قسم        سازمان بسیج کارگری        استان ها        تهران        سال حمایت از کالای ایرانی        سازمان بسیج کارگری                                    





مطالب مرتبط